آرایه (array) چیست؟

بیاید به زبان ساده و یک مثال دنیای واقعی بهش نگاه کنیم. فرض‌ کنید ما یک صف داریم که هر کدوم از اعضای این صف، یک شماره دارند.

همونطور که میبینید، این صف ترتیب داره و هر جایگاه هم یک شماره داره. اصطلاح Array هم شبیه به همین صف هست. (این نکته رو برای کسایی که راجب برنامه‌نویسی اطلاعات دارند بگم که آرایه (array) و صف (queue) دو مبحث جدا هستند.)

پس چیزی که متوجه شدیم این هست که یک آرایه (array) مجموعه‌ای از عضو ها هست که با یک ترتیب خاص در کنار هم قرار گرفتند.

ولی موضوعی که باید بهش دقت کنیم این هست که شمارش این صف از عدد 0 شروع میشه. این موضوع توی اکثر زبان های برنامه نویسی مخصوصاً جاوا اسکریپت وجود داره.

آرایه (array) در جاوا اسکریپت

توی جاوا اسکریپت هم آرایه شبیه به صفی که گفتیم هست.

بیاید باهم یه مثال از آرایه توی جاوا اسکریپت رو ببینیم.

const users = ["ahmad", "jasem", "ghasem", "abbas"];

همونطور که میبینیم، آرایه یک مجموعه هست که با علامت [] مشخص شده. ما این آرایه رو به متغییر users اختصاص دادیم. اگر راجب متغییر‌ها اطلاعات ندارید پیشنهاد میکنم به مقاله متغییر در مگامگ مراجعه کنید.

پس متوجه شدیم که برای ساخت آرایه باید از علامت [] استفاده کنیم.

اما یک راه دیگه هم برای ساخت آرایه هست که استفاده کمتری داره ولی دونستنش می‌تونه تو بعضی از شرایط به ما کمک کنه.

const numbers = new Array();

برای این‌که راجب به این نوع ساخت آرایه بدونید، پیشنهاد میکنم به سایت MDN و مقاله Array Constructor مراجعه کنید.

آرایه (array): دسترسی به عضو ها

همونطور که یاد گرفتیم هر عضو از آرایه یک شماره داره. برای دسترسی به یک عضو خاص آرایه می‌تونیم از شماره یا به اصطلاح index اون عضو استفاده کنیم.

برای اینکار، به مثال زیر توجه کنید

const users = ["ahmad", "jasem", "ghasem", "abbas"];

console.log(users[0]); // ahmad

ما برای اینکه به اولین عضو آرایه دسترسی پیدا کنیم، اسم متغییر رو نوشتیم و شماره (index) رو بین [] قرار دادیم.

وقتی اسم متغییر رو می‌نویسیم در واقع داریم مستقیم با اون آرایه کار می‌کنیم. به مثال زیر دقت کنید

console.log(["ahmad", "jasem", "ghasem", "abbas"][0]);

این کد، با کد بالا یکی هست و داره یک کار رو انجام میده. ولی ما برای اینکه خوانایی بیشتری به کدمون بدیم، آرایه رو به یک متغییر اختصاص می‌دیم.

دسترسی به آخرین عضو آرایه

برای دسترسی به آخرین عضو یک آرایه در جاوا اسکریپت روش های مختلفی وجود داره.

روش ۱: استفاده از length

برای دسترسی به آخرین عضو می‌تونیم به روش زیر عمل کنیم.

const  numbers = [1, 2, 3, 4];

console.log(numbers[numbers.length - 1]); // 4

روش ۲: استفاده از Array.at

توی این روش که تازگی به جاوا اسکریپت اضافه شده و پیشنهاد میشه که درصورت استفاده در پروژه های واقعی حتماً از polyfill استفاد بشه، می‌تونیم به روش زیر انجامش بدیم.

let fruits = ["Apple", "Orange", "Plum"];

// same as fruits[fruits.length - 1]
console.log(fruits.at(-1)); // Plum

همونطور که می‌بینید از عدد 1- استفاده کردیم. توی اکثر زبان های برنامه‌نویسی این عدد به عنوان index آخرین عضو یک آرایه هست. ولی توی جاوا اسکریپت تنها راهی که میشه به آخرین عضو توسط عدد 1- دسترسی پیدا کرد، Array.at هست.

آرایه (array): اضافه یا حذف کردن عضو آرایه

ممکنه موقعیتی پیش بیاد که شما نیاز داشته باشی یک عضو رو از آرایه حذف کنی یا بهش اضافه کنی. برای این روش شما باید از متد های از پیش تعیین شده برای آرایه ها در جاوا اسکریپت استفاده کنید

متد push

این روش، یک عضو به آخر یک آرایه اضافه می‌کنه.

const students = ["jasem", "sajad", "mahbobeh"];

students.push("Iran");

console.log(students); //  ["jasem", "sajad", "mahbobeh", "Iran"];

یک روش دیگه هم وجود داره که یک عضو به اول یک آرایه اضافه می‌کنه.

const students = ["jasem", "sajad", "mahbobeh"];

students.unshift("Iran"); 

console.log(students); // [ "Iran", "jasem", "sajad", "mahbobeh"]

برای حذف کردن هم یک متد به اسم pop وجود داره که آخرین عضو یک آرایه رو حذف می‌کنه که به روش زیر اجرا میشه.

const students = [ "Iran", "jasem", "sajad", "mahbobeh"];

students.pop();

console.log(students);  // [ "Iran", "jasem", "sajad"]

برای حذف اولین عضو هم از روش shift استفاده می‌کنیم.

const students = [ "Iran", "jasem", "sajad", "mahbobeh"];

 students.shift();

 console.log(students); // [ "jasem", "sajad", "mahbobeh"]

نتیجه گیری

آرایه‌ها در برنامه‌نویسی، مجموعه‌ای مرتب از داده‌ها با نوع یکسان هستند. مثل قفسه‌ای که می‌تونیم اشیاء مشابه رو داخلش بچینیم.

مزایای استفاده از آرایه‌ها:

• نظم‌دهی به داده‌ها: آرایه‌ها به شما کمک می‌کنند تا داده‌های مرتبط رو به صورت منظم و در یک مکان مشخص در حافظه ذخیره و مدیریت کنید.
• دسترسی آسان: با استفاده از شماره (index) هر عضو، می‌تونید به راحتی به تک‌تک عناصر آرایه دسترسی داشته باشید و آونارو تغییر بدید.
• کاربردهای متنوع: آرایه‌ها در بخش‌های مختلف برنامه‌نویسی، از ذخیره‌سازی نمرات دانش‌آموزان تا پیاده‌سازی الگوریتم‌های پیچیده، کاربرد دارند.

متد های پر کاربرد آرایه

• push: اضافه کردن یک عضو به آخر یک آرایه.
• pop: حذف کردن یک عضو از آخر یک آرایه.
• shift: حذف کردن یک عضو از اول آرایه.
• unshift: اضافه کردن یک عضو به اول یک آرایه.

برای اینکه به مقالاتی مشابه به این مقاله دسترسی پیدا کنید، به بخش مقالات وبسایت مگادمی (مگامگ) مراجعه کنید.